Het kraken van een woning is sinds oktober 2010 strafbaar. Ook in een pand verblijven dat al vóór 1 oktober 2010 was gekraakt, is strafbaar.
Ontruiming kraakpand
Omdat kraken een strafbaar feit is, kunnen eigenaren van een gekraakt pand aangifte doen bij de politie. Zij kunnen daarbij aangeven dat ze willen dat het pand ontruimd wordt. Het Openbaar Ministerie (OM) en de politie besluiten dan of het pand ontruimd wordt.
Pandeigenaren kunnen ook zelf via de civiele rechter eisen dat krakers hun pand verlaten.
Maximale straf voor kraken
Op het kraken van een pand staat een maximale gevangenisstraf van 1 jaar. Deze straf kan 1 jaar hoger uitvallen als sprake is van geweld. Deze straffen kunnen hiernaast met een derde worden verhoogd als 2 of meer personen het misdrijf plegen.
Leegstand bestrijden
Omdat het kraakverbod niet tot meer leegstand moest leiden, kregen gemeenten meer mogelijkheden om leegstand te bestrijden. Zij kunnen een leegstandsverordening vaststellen waarmee pandeigenaren verplicht leegstand bij de gemeente melden. Hierna bespreken gemeente en eigenaar de plannen voor en de mogelijkheden van het pand. Mocht dat niet leiden tot het gebruik van het pand, dan kan de gemeente een huurder voordragen.